جغرافیای تاریخی و گردشگری استان کرمان

تاریخ ارسال:1391/08/15

تاریخ ویرایش:1391/08/17 (اصلاح اعدادی که قابل رویت نبودند)

اين كتاب مشتمل بر اطلاعات مهم در خصوص "تاریخ و جغرافیای گردشگری استان کرمان" میباشد كه مطالب آن توسط اینجانب محمدرضا سلطانی زرندی به کمک همسر گرامیم سرکار خانم عطیه جعفرزاده جمع آوري و با نرم افزار کاتب جهت استفاده در گوشی های همراه تدوین شده است.
امید که توانسته باشیم در جهت شناساندن استان عزیزمان گامی هر چند کوچک برداشته باشیم.
هر چند که از روی کریمان خجلیم
غم نیست که پرورده ی این آب و گلیم
در روی زمین نیست چو کرمان جایی
کرمان دل عالم است و ما اهل دلیم
اجر معنوی حاصل از این تلاش ناچیز را به روح پدر بزرگوارم مرحوم حاج حسین سلطانی زرندی تقدیم میکنم.
جهت دریافت نسخه های اصلاح شده و سایر کتابهای اینجانب به سایت زیر مراجعه فرمایید:
www.hamketab.ir
خواهشمند است جهت بهبود کیفیت، نظرات اصلاحی خویش را به یکی از روشهای زیر به اطلاع مولف مجموعه برسانید:
ارسال پیامک به:
09391992577
ارسال رایانامه (ایمیل) به:
soltanizarandi@gmail.com
ثبت نظرات خود در:
mrszaj.blogfa.com
من الله توفیق

نمونه ای ازمطالب کتاب:

زرند از شهرهای استان کرمان در ایران است. این شهر مرکز شهرستان زرند است.جمعیت شهر زرند بنا بر سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران،بیش از ۵۴،۷۴۵ نفر بوده است.فاصله شهر زرند تا کلانشهر کرمان ۷۵ کیلومتر است.این شهر در شمال غربی کلانشهر کرمان واقع شده است.
زرند در گذر تاریخ

چنین بر می آید که زرند در سده های نخستین پس از ظهور اسلام یکی از بزرگترین و آبادترین شهرهای ایران مرکزی و جنوب شرقی بوده است. بدین معنی در منطقه کرمان که قسمت وسیعی از ایران کنونی را شامل می شده، زرند از ایالات حائز اهمیت بشمار می رفته است. یقیناً پیش از ظهور اسلام زرند دارای یک منطقه مسکونی پر رونق بوده است. حتی نقل شده است مسجد جامع کنونی این شهر که بر جای مسجد جامع کهن و قدیمی بنا شده، در طول تاریخ دهها بار تخریب و بازسازی شده است و قبل از اسلام آتشکده بوده که پس از اسلام مانند بسیاری از آتشکده های ایران به مسجد تبدیل گشته است. یکی دیگر از اسناد مکتوب که کهن بودن شهر زرند را ثابت می نماید. جمله کوتاه یاقوت حموی جفرافی دان بزرگ اسلامی در قرن ششم و هفتم در کتاب معجم البلدان است که نگاشته: «زرند با حرکت فتحه در اول و دوم و نون ساکن و دال بدون نقطه شهری باستانی و بزرگ از شهرهای سرآمد کرمان است.» در دوران داریوش که کرمان مرکز یکی از ساتراپها بود، راه تجاری کرمان به خراسان از طریق زرند می گذشته است. دلیل دیگر قدمت زرند وجود تعداد زیادی از روستاها و دهکده های قدیمی در منطقه می باشد که اسامی آنها از لغات باستانی اشتقاق یافته است. ژنرال سر پرسی سایکس افسر معروف انگلیسی که در سال 1890 میلادی (118 سال قبل) به ایران سفر کرده، در کتاب خود (هشت سال در ایران) می نویسد: ناحیه زرند در صفحات تاریخ از قرن دوازدهم میلادی به این طرف که به حیطه تصرف ملک دینار غُز درآمد سابقه دار است، در قدمت آن تردید نمی رود و چون محل تقاطع جاده های مختلف است بطور حتم در یک ایامی حائز اهمیت بوده است. آنطوری که در متون تاریخی و جغرافیایی قدیم استنباط می شود، از سال 300 تا آغاز سال 600 هجری قمری یعنی از قرن ششم و هفتم زرند شهری بزرگ و با عظمت بوده است. در قرن چهارم دارای شش دروازه بوده و در پایان قرن ششم آنگونه که در جامع التواریخ حسنی آمده بین 50 تا 200000 نفر جمعیت داشته است. در سال 583 هجری ملک دینار شهر زرند را به عنوان مقر اصلی انتخاب می نماید. اما قدیمی ترین ذکری که بر جای مانده و مربوط به قدمت زرند می باشد سالهای 569 یا 572 هجری یعنی تقریباً 840 سال پیش در زمان سلاجقه کرمان است که زرند از موقعیت نظامی ویژه ای برخوردار بوده است. در قرن چهارم ابو علی محمد ابن الیاس حاکم کرمان دژ و قلعه ای عظیم در حصار زرند ساخت و در زمان شاهرخ خان افشار زرندی که در زمان حکومت نادر شاه افشار حاکم کرمان بوده، چون از مردم زرند بشمار می آمد در عمران و آبادانی شهر خود تلاش درخور شایسته انجام داد. مهمترین نکته ای که در متون کتب مختلف تاریخی در مورد زرند آمده و شاید هم در سایر شهرهای استان کم تر بوده، شهرنشینی مردم این شهر پیش از اسلام است. تمام این گفته ها حاکی از اعتبار شهر به عنوان یک واحد جمعیتی با اهمیت و اقتصادی شکوفا در قبل از اسلام می باشد. بعضی از واژه های کنونی که هنوز هم در روستاهای اطراف زرند مانند: خیط، اسفند، جرجافک وجود دارد تاریخ شهرستان را به زمان های باستان قوت می بخشد. گذشته از این، گویا در دوران شاهان ساسانی در مرکز شهر، قلعه ای محاق در کنار خندقی ساخته می شود و اطراف شهر بوسیله برج و بارو محافظت می شده است. بعد از اسلام یعنی از قرن چهارم هجری قمری به بعد، در متون تاریخ، از زرند به عنوان مجموعه ای از شهرهای ایالت یاد شده است. ابن حوقل در کتاب صورة الارض خود از زرند به عنوان شهری مستقل در شمال کرمان یاد کرده است. همین طور در سالهای 300 قمری ابو الحسن ابراهیم اصطخری زرند را با نام شهر آورده است. بهرحال هر چه در کتب قدیم بیشتر نظر افکنده و تفحص کنیم، به کهن بودن شهر زرند بیشتر پی خواهیم برد.
وجه تسمیه زرند

زرند در طول تاریخ اسامی متعددی داشته که همه این ها خودبه دلایلی خاص بوده است.
زروند باستان

254 سال بعد از میلاد مسیح (1754 سال قبل) زمانی که مردم در شمال زرند متوجه رگه های زردفام طلا که سو، سوزنان خود را نشان می دادند شدند. نام این شهر را (زروند) نهادند. به طوری که از مکاتبات مسئولین مستخرجه معدن مذکور، به سردمداران حکومت وقت (ساسانیان) و اعلام وقایع و گزارشات مربوطه، مبنی بر مشکلات استخراج معادن طلا و سرب در شهرستان زرند و مس در کرمان استنباط می شود، آنها زرند را با نام (زروند) و کرمان را با نام (کارمانیا) می شناختند. طلا و سرب استخراجی از ناحیه (زروند) به همراه مس (کارمانیا) را بدون انقطاع و با سرعت تمام بطرف کشورهای (آلبانیا) و (ایبریا) حمل می نمودند. از تحقیق سه نویسنده فرانسوی و آلمانی (ماریژان موله، هرتزفلد و رومن گیرشمن) که با سیر و سیاحت به تحقیق مناطق مختلف کشورمان پرداخته اند. چنین پیداست، زمانی آنها در دوران مذکور، به منطقه زرند می رسند، نتیجه تحقیق خود را که مربوط به استخراج معادن مذکور می باشد در جلد چهارم کتاب (سرزمین جاوید) آورده اند. نویسندگان اروپائی در ابتدا، از استخراج سرب در زروند (زرند) و حمل آن به کشورهای مذکور نگاشته اند که پس از گذشت مدتی از صدور سرب، کاوشگران و معدنچیان پی به وجود یک معدن بزرگ طلا پی می برند و به میمنت این کشف بزرگ نام (زروند) را بر این شهر می گذارند.
زراوند

این نام را می توان زیباترین کلمه است و ریشه در متون ادبیات فارسی قدیم دارد که در دورانی خاص به شهر زرند گفته شده است بطوریکه در روزگاران قدیم افراد فاضل و صاحب خرد نام زراوند را بر فرزندان خود که از نظر وجاهت جمال و نجابت اخلاق و نیز دارا بودن هنر مردمداری بوده و نسبت به سایر اولاد پسر ارجحیت داشته می گذاشتند و حتی او را به بهترین مقام های روحانی دوران خود انتخاب می کردند. نمونه آن که در اکثر کتب قدیمی بخصوص فرهنگ مرحوم دهخدا از آن یاد شده، پیری نرسی نام بوده که سه پسر داشته و نام پسری که ویژگی های ذکر شده را شامل می گردیده زراوند گذاشته است. البته کلمه زراوند معانی دیگری نیز دارد که مهمترین آنها که با زروند و زرند هم خوانی داشته و هم معنی بوده مکان زر می باشد. (زرا) به معنی زر، (وند) به معنی مکان آمده که در مجموع به مکان زر گفته شده است. معنی دیگر زراوند که در کتاب اوستا آمده به محلی اتلاق می شده که در اطراف آن رودهای متعدد وجود داشته باشد. چنین معنی هم با توجه به موقعیت جغرافیائی زرند که هنوز هم بعد از گذشت قرنها، آثار و بقایای رودخانه ها، سیلاب ها و جویبارها که در گذشته به واسطه دامنه طویل رشته کوههای سر بفلک کشیده که در شرق زرند قرار گرفته اند مطابقت دارد. معنی دیگر زرآوند که در کتب تاریخی آمده با توجه به کلمه (آوند) ظرف طلا قید گردیده که تمام معانی مذکور حکایت از تنها اسم زیبا و سنتی زراوند است که به زرند می گفتند.


معرفی کلی

زرند به دلیل داشتن منابع غنی معدنی از جمله ذغال سنگ، سنگ آهن و در برخی مناطق آن معادن مس یکی از صنعتی ترین شهرهای ایران می باشد که این باعث افزایش روزافزون جمعیت در این شهر شده است. از محصولات مهم کشاورزی این شهر پسته است.
آب وهوا واقلیم

آب وهوای شهر زرند نیمه کویری است.تابستان های نسبتا گرم وزمستان های سردی دارد.میانگین بارش در شهر زرند۱۴۰میلی متر است و بیشترین میزان بارش در آذرماه با1/34میلی متر است.در اطراف شهر زرند مناطق کوهستانی زیادی هم وجود دارد.کوه هایی با ارتفاع بیش از۳۷۰۰ متر نیز در اطراف شهر زرند وجود دارد.
موقعیت زمین شناختی

این شهرستان بر روی یکی از خطرناکترین گسل های زلزله خیز ایران که از جنوب کشور تا شهر تهران ادامه دارد واقع شده که این امر باعث ایجاد زلزله های پی در پی در این شهرستان شده است. بطوريکه در 40 سال گذشته شاهد 2 زلزله مرگبار در آذر ماه 1356 (روستاهای گیسک و باب تنگل) و اسفند ماه 1383 (روستاهای داهوئیه و حتکن) بوده است.
صنایع

این شهر با داشتن معادن و کارخانجات متعدد چهره یک شهر صنعتی را به خود گرفته است.
کارخانجات صنعتی مهم

کارخانه فولاد
کارخانه ذغالشویی
دو کارخانه قطران
کک سازی
واگن سازی
تولید سنگ آهن
نساجی آریان
مجتمع کارخانجات لبنی
کارخانجات کنسرو سازی شمیسا

دانشگاهها و مراکز آموزش عالی

دانشگاه آزاداسلامی زرند :این دانشگاه جز 10 دانشگاه برتر کشور در واحد آزاد اسلامی میباشد و شامل چندین گرایش کارشناسی و بیش از 3 گرایش کارشناسی ارشد می باشد.
دانشکده صنعت ومعدن زرند
دانشکده پرستاری زرند (محل تحصیل اینجانب محمدرضا سلطانی زرندی)
دانشگاه پیام نور واحد زرند
دانشگاه علمی و کاربردی زرند
دانشکده فنی خاتم الانبیا زرند

جای پای دایناسورها

یکی از آثار بسیار با ارزش و نادر دنیا که اخیراً در زرند کشف و محرز گردیده و شگفتی کارشناسان و باستان شناسان را به همراه داشته است. پیدا شدن جای پای «دانیاسورها» در روستای ده علیرضا زرند می باشد. جانورانی که متعلق به دوران ماقبل تاریخ بوده و دارای 5 متر بلندی و 8 تن وزن بودند. جای پای هیکل سنگین خود را در روی سطح ماسه سنگی که آثار امواج آب نیز بر آن محفوظ مانده است در کوهستانهای شرقی زرند بجا گذاشته اند. برای اولین بار گزارش کشف جای پای خزندگان عظیم الجثه و ترسناک مذکور، در سال 1969 میلادی توسط آقایان پروفسور «لاپارنت» استاد انستیتو زمین شناسی پاریس و دکتر داودزاده کارشناس ارشد سازمان زمین شناسی کشورمان انجام گرفت. زمین شناسان مذکور پس از تحقیق و پژوهش کامل، در زمینه کشف ردپای دانیاسورهای تریاس بالائی ـ ژوراسیک زیرین و میانی در منطقه شمال کرمان تحقیق خود را را بر صحت رد پای جانوران مربوطه منتشر نمودند.. در ژولای همان سال (1969م) دو زمین شناس ایرانی شرکت ملی فولاد و آهن ایران، در دره نیزار شمال زرند، یک ردپای بزرگ با سه پنجه را کشف کردند و در پائیز سال مذکور، ردپای واضح دیگری در اطراف همان محل کشف گردید یک قالب گچی از ردپای مورد نظر تهیه گردید و در نمایشگاه بین المللی شرکت ملی فولاد و آهن آسیا در تهران ارایه، سپس قالب مذکور به موزه زمین شناسی کشور تحویل گردید. از ششم تا هجدهم آوریل 1970 میلادی در ادامه کاوشها، تیمی از کارشناسان کشورمان به اتفاق مجدد پروفسور «لاپارنت» در دره نیزار 20 کیلومتری شمال زرند، دو لایه از ردپای دانیاسورها را شناسائی کردند. کمی بالاتر، پنج ردپای بزرگ دیگر برروی ماسه سنگها مشاهده شد.


سوغات

مهمترین سوغات زرند پسته است.علاوه بر این سوغاتی های دیگری از جمله کلمپه ، کماچ و سوهان زرند نیز دارد.

منابع

نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران

دریافت نرم افزار کتاب جغرافیای تاریخی و گردشگری استان کرمان